Kun je in heel korte tijd écht contact maken?
Vraag: Is het mogelijk om in slechts één uur onlinetherapie het leven van een cliënt te veranderen?
Onlangs is boek Het uur van het hart van de bekende psychiater Irvin D. Yalom verschenen. De titel verwijst naar dat ene uur waarin het verschil wordt gemaakt in iemands leven.
Even terug naar mijn vraag. Mijn eerste reactie is dat een uur gewoon te kort is. Ik betrap me erop dat ik direct in allerlei bezwaren ga denken, zoals ‘hoe moet dat dan met de intake…’ Aan de andere kant weet ik ook dat een vrouw als Heleen Lubbers (ambassadrice van Aandacht voor Pesten) het ijs kan breken en het verschil maakt met haar innemende persoonlijkheid wanneer ze voor een zaal met ouders of leerkrachten staat. In een dik uur maakt zij wezenlijk verbinding door in gesprek te gaan over grote thema’s, waarin zij moeilijke vragen niet schuwt. En ja, dat is natuurlijk live en heeft als grote voordeel dat ze de lichaamstaal van iemand kan ‘lezen’. Maar toch…
Al met al kom ik niet verder dan verregaande nieuwsgierigheid naar de wijze waarop Irvin de cliënt weet te raken in dat uur van het hart. Hoe doet hij dat dan? Wat zijn zijn gouden vragen? En welke vragen stelt hij juist niet?
Irvin D. Yalom is een bekend psychiater die op hoge leeftijd (93) nog praktiserend was. Lange trajecten waren geen optie meer, omdat hij worstelde met een geheugen dat hem zo af en toe in de steek liet. Het voorgoed sluiten van de deuren van zijn praktijk voelde als toegeven dat het leven klaar was. Zijn noodoplossing was om eenmalige onlinesessies van een uur af te spreken. En die bleken, hoewel hij zelf sceptisch was, life-changing te zijn.
Het uur van het hart is een bundeling van twintig sessies die worden beschreven door zijn zoon Benjamin Yalom die ook psychotherapeut is. In de verhalen worden vaak existentiële dilemma’s blootgelegd, of ze dragen een inzicht in zich mee.
Door de tijdsdruk van dat ene uur is zijn benadering onconventioneel en verfrissend, vind ik. Ik zie een hulpverlener die vooral mens is waarbij hij ‘speelt’ met dat wat we professionele afstand noemen. Ook hij neemt zijn eigen thema’s mee in de gesprekken en je ziet hem worstelen met de eindigheid van zijn leven. In de zin van overdracht en tegenoverdracht kun je daar natuurlijk wat van vinden. Hij is zich daar wel degelijk bewust van en blijft kritisch kijken naar zichzelf en zijn professioneel handelen.
Ik kan niet anders zeggen dan dat Het uur van het hart een boek is dat tot nadenken stemt. Voor mijn gevoel is dat ook precies waarom hij het op deze hoge leeftijd nog aan de wereld wilde geven.
