Verouderingsproces: 3 Bewezen Manieren om te Vertragen

Een studie van Zweedse en Noorse wetenschappers toont aan dat lichaamscellen langer kunnen leven met een combinatie van seleen en co-enzym Q10. Alle lichaamscellen hebben in principe een houdbaarheidsdatum, maar volgens een studie van Zweedse en Noorse wetenschappers, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nutrients, kan die datum worden uitgesteld.

In hun onderzoek keken de onderzoekers naar de lengte van zogenaamde telomeren, een beproefde methode om te bepalen hoelang het duurt voordat een cel vergaat. De studie is gepubliceerd onder de titel “Selenium and Coenzyme Q10 Intervention Prevents Telomere Attrition” en is hier na te lezen op PMC.

Een grote groep gezonde oudere mannen en vrouwen kreeg vijf jaar lang dagelijks seleen en co-enzym Q10 of een placebo. De wetenschappers konden een duidelijk verschil tussen de twee groepen zien, toen ze die vervolgens met elkaar vergeleken.

De telomeren van de deelnemers die de actieve preparaten kregen, seleen en co-enzym Q10, waren langer dan die in de groep die placebo’s kreeg. Anders gezegd, deze twee supplementen hadden de houdbaarheidsdatum van de cellen uitgesteld, wat een aanzienlijke impact kan hebben op het verouderingsproces en op hoe het lichaam op de langere termijn functioneert, aldus de onderzoekers achter het verouderingsproces-onderzoek.

Telomeren zijn beschermkapjes aan het einde van onze DNA-strengen. Ze hebben dezelfde functie als de plastic uiteinden aan schoenveters die het uitrafelen van het koord voorkomen. Bij elke celdeling worden de telomeren korter.

Vroeg of laat zijn ze, zonder ondersteuning, volledig versleten. Dan ontrafelt de DNA-streng en sterft de cel. Het lijkt erop dat het mineraal seleen en de vitamineachtige verbinding co-enzym Q10 in staat zijn om de telomeren te beschermen en de slijtage te vertragen. Beide stoffen spelen daarnaast een rol in het lichaamseigen antioxidantsysteem, dat celschade door vrije radicalen helpt beperken.

‘Mensen worden blootgesteld aan versnelde veroudering. Oxidatieve stress en verhoogde ontstekingsreacties versnellen het proces, vooral als we lage niveaus van seleen en Q10 in het lichaam hebben, iets wat bij veel ouderen in West-Europa het geval blijkt te zijn. Door een laag gehalte aan deze stoffen met behulp van suppletie te verhogen, kan het verouderingsproces vertraagd worden’, zegt hoofdonderzoeker professor Urban Alehagen over het verouderingsproces, cardioloog aan het Universitair Ziekenhuis van Linköping in Zweden.

Voor de deze studie werden bloedmonsters geanalyseerd die de onderzoekers met regelmatige tussenpozen van 443 studiedeelnemers afnamen, als onderdeel van de vijfjarige KiSel 10-studie. Sinds de publicatie van de oorspronkelijke KiSel-10-studie in 2013 hebben de wetenschappers meer dan 50.000 bloedmonsters geanalyseerd om te achterhalen hoe seleen en co-enzym Q10 het lichaam op cellulair niveau beïnvloeden, met een follow-up periode die inmiddels meer dan tien jaar beslaat.

Dit grondige werk leverde meer dan 20 vervolgstudies op, waarin de onderzoekers aan de hand van verschillende biomarkers zijn nagegaan hoe seleen en co-enzym Q10 het natuurlijke verouderingsproces beïnvloeden.

In de huidige studie richten de onderzoekers zich specifiek op de telomeerlengte als uitkomstmaat. Net als in alle eerdere onderzoeken konden de onderzoekers aantonen dat de combinatie seleen en co-enzym Q10 ouderen helpt hun gezondheid en levenskwaliteit te behouden. Eerdere sub-studies uit dezelfde onderzoekslijn lieten bovendien een verminderde cardiovasculaire sterfte zien in de groep die de supplementen kreeg, wat het beeld van een breder beschermend effect op het ouder wordende lichaam versterkt.

‘Allerlei markers wijzen op een verband tussen de inname van seleen en de biologische leeftijd’, zegt professor Alehagen, die de resultaten als bemoedigend omschrijft voor toekomstig onderzoek naar gezond ouder worden. De gemiddelde seleenopname in grote delen van Europa is relatief laag omdat er hier verhoudingsgewijs heel weinig seleen in de landbouwgrond zit, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Noord-Amerika. Studies tonen aan dat we dagelijks meer dan 100 microgram seleen nodig hebben voor een optimale gezondheid, maar in Europa komen we nog niet aan de 50 microgram. Veelgestelde vragen over seleen en co-enzym Q10

Hoeveel seleen heb ik dagelijks nodig? Studies wijzen op een behoefte van meer dan 100 microgram per dag voor een optimale gezondheid, terwijl de gemiddelde inname in Europa nog niet aan de 50 microgram komt. Voedingsbronnen van seleen zijn onder meer paranoten, vis, eieren en volkoren granen, al hangt het gehalte sterk af van het seleengehalte van de bodem waarop het voedsel is geteeld.

Is suppletie tegen het verouderingsproces met seleen en Q10 voor iedereen zinvol? De onderzochte groep bestond uit gezonde oudere mannen en vrouwen met doorgaans een lage seleenstatus. Voor mensen met een reeds toereikende inname is het effect van extra suppletie minder goed onderzocht, en overleg met een arts of therapeut blijft raadzaam, zeker bij gebruik van andere medicatie of bij bestaande gezondheidsklachten.

Wat is het verschil tussen telomeren en het verouderingsproces in het algemeen? Telomeren zijn slechts een van de biologische markers van veroudering. Kortere telomeren worden geassocieerd met een sneller verouderingsproces op celniveau, maar het volledige verouderingsproces wordt door veel meer factoren bepaald, waaronder leefstijl, voeding, beweging, slaap en genetica.

Meer nieuws en onderzoek over gezond ouder worden is te vinden op de themapagina.

Bronnen kunnen worden opgevraagd bij de redactie.