Dicht bij jezelf blijven in een wereld die non-stop een beroep doet op je keuzemogelijkheden

We leven in een prestatiemaatschappij. Er wordt veel van onze kinderen en van ons als ouders verwacht op allerlei gebieden. De ervaren druk is hoog en hierdoor komen helaas veel kinderen in de knel.

Jessica Hebly is psycholoog en coach in Dordrecht en wil met haar praktijk en haar boek Het Perfecte Kind dat net is uitgebracht, een bijdrage leveren aan het welzijn van kinderen en ouders in deze tijd.

Waarom deze titel? Niet met het doel om perfecte aangepaste kinderen op te voeden maar wel om aan te geven dat elk kind perfect is toegerust voor zijn of haar eigen ontwikkeling. En hoe we die als ouders en (mede)opvoeders zo goed mogelijk kunnen begeleiden.

Ik ontdekte een contradictie: de Nederlandse jeugd geeft hun leven gemiddeld een 8,2 als het gaat om hun Geluksgevoel en tegelijkertijd nemen de wachtlijsten bij de kinder- en jeugdpsychologen enorm toe. Wat is er aan de hand? Of sterker nog: wat is er nodig?

In mijn praktijk kom ik ze dagelijks tegen, allemaal prachtige kinderen maar lang niet allemaal happy, en ook hun ouders. Kinderen en ouders zijn namelijk onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ouders melden hun kind bij mij aan omdat het niet lekker in zijn of haar vel zit. Dat kan zich uiten in allerlei gedragingen. Denk aan vaak boos zijn, faalangst, een negatief zelfbeeld, spanningsklachten, een ‘vol hoofd’ en daardoor vaak ook concentratie- en/of leerproblemen, maar ook somberheid, het emotioneel niet toegankelijk zijn of zelfs depressiviteit. Op school en thuis is vaak al veel aandacht besteed aan dit gedrag, maar helaas nog met weinig positief resultaat.

Ik probeer juist te ontdekken wat er ‘onder’ dit zorgelijke gedrag zit. Wat geeft het kind hiermee aan? Welke behoefte leeft er? Wat zit er ‘onder het wateroppervlak’ wat aandacht behoeft? Als je dat ontdekt en daar ruimte voor biedt en aandacht aan besteedt, neemt het zorgelijke gedrag vaak af en is er weer meer ruimte voor verbinding en meer plezier.

Work hard, play hard

In deze snel veranderende tijd en prestatiemaatschappij zijn we allemaal druk; we hollen maar door. We werken hard om onze kinderen te geven wat hun hartje begeert. En daarbij moet het vooral allemaal leuk zijn. ‘Work hard, play hard.’ We willen graag dat onze kinderen gelukkig zijn. En daarom poetsen we negatieve emoties van onze kinderen graag weg of lossen we problemen snel voor hen op. Het begrip curlingouders valt de laatste tijd weer regelmatig in de media. Ouders die het paadje voor hun kinderen schoonvegen en alle kastanjes voor ze uit het vuur halen. Dat doen we met de beste bedoelingen, maar daar helpen we onze kinderen juist niet mee. Op die manier leren ze namelijk niet hoe ze met teleurstellingen en tegenvallers in het leven om kunnen gaan en krijgen ze niet de gelegenheid hun eigen oplossingen te vinden. Er worden daardoor ook geen nieuwe verbindingen aangelegd in hun hersenen. Een gezins-/thuissituatie zou juist bedoeld moeten zijn om kinderen binnen deze veilige muren nieuwe dingen te laten ervaren, te ontdekken en nieuwe vaardigheden te laten ontwikkelen. Met vallen en weer opstaan, en fouten maken mag. Echter, in deze tijd moet juist alles perfect en smetteloos en meteen goed zijn.

Nieuwe taal

Omdat we zo druk zijn met harD werken, vergeten we nog wel eens naar ons harT te luisteren. En dat is meer dan nodig in deze tijd.

De behoefte die er vaak leeft bij kinderen, is dat ze zo graag echt gehoord en gezien willen worden in wie ze zijn, in wat ze voelen en ervaren. Verbinding is meer dan ooit nodig. Maar in de hectiek van alle dag worden die behoeften vaak ondergesneeuwd. Kinderen staan nog zo dicht bij hun gevoel, maar ze worden daar vaak niet in erkend. Regelmatige ontkenning van gevoelens van kinderen maakt hen boos en verward. En dat is wat tegenwoordig vaak gebeurt. We vinden het als volwassenen lastig om met de negatieve emoties van onze kinderen om te gaan.

Dat is ook iets wat we kinderen nog mogen en moeten leren. Van ons volwassenen wel te verstaan. Als kinderen nog niet meteen kunnen fietsen, houden we wat langer de zijwieltjes en als ze nog niet meteen hun zwemdiploma halen, geven we ze nog een extra zwemlesje, maar als kinderen boos worden, worden we zelf boos of geven we ze straf. En als kinderen huilen, moeten ze daar zo snel mogelijk mee stoppen. We zijn daarin als volwassenen vaak zelf onmachtig. Er is als het ware een ‘nieuwe taal’ voor nodig. Daarover vertel ik ook in dit boek. Een taal waarmee je meer met elkaar in verbinding blijft en waardoor kinderen ‘heler’ kunnen opgroeien.

Ook benoem ik verschillende spellen en tools die je daarvoor kunt gebruiken zowel thuis, op school als in je praktijk als (kinder)coach, remedial teacher of kinderpsycholoog. Je kunt deze tools zien ter versterking van het EQ van kinderen. Als kinderen zich prettig voelen, gedragen ze zich ook prettig. Het is bekend dat hoe beter kinderen met hun emoties om kunnen gaan, des te beter zij zich voelen, des te sterker ze zijn in sociale relaties en des te beter ze keuzes kunnen maken die bij hen passen. En dat is juist heel nodig in een wereld die non-stop een beroep doet op hun keuzemogelijkheden.

Talenten ontdekken

Wat hebben kinderen nog meer nodig om gelukkig te zijn? We leven op een kantelpunt naar een nieuwe tijd, in de overgangsfase van het Kennis-en Informatietijdperk naar het Tijdperk van Gevoel, van Creativiteit en van Potentieel-ontwikkeling. Dat gaat gepaard met onrust en onzekerheid. Maar het biedt ook heel veel nieuwe mogelijkheden en kansen, maar dat vraagt wel om heel andere vaardigheden en oplossingen van ons en van onze kinderen. Kennis zit in de computer; wat nu veel belangrijker is, is om onze kinderen persoonlijk leiderschap te laten ontwikkelen. Hoe werkt je brein, wat hebben emoties je te vertellen en wat zijn je talenten? Ik geloof dat iedereen zijn eigen kwaliteiten en talenten heeft. Als we die gaan ontdekken en inzetten, maakt dat gelukkig. Ik geloof dat we er de wereld een stukje mooier mee kunnen maken en er ook ons geld mee kunnen verdienen in deze tijd. Ik zie steeds meer mensen die het roer omgooien en hun hart gaan volgen op hun eigen unieke manier. Veel mensen ontdekken dat het geluk niet zit in steeds maar meer willen hebben, maar in heel andere dingen zoals intermenselijke verbindingen, wat meer tijd en rust en gaan doen waar je goed in bent en blij van wordt.

Geluk is dat je doet wat in overeenstemming is met wie je bent.

Geluk is in mijn beleving dan ook dat je doet wat in overeenstemming is met wie je bent. Dat geeft zin aan je bestaan. Veel jongeren van nu zijn ook meer dan voorheen op zoek naar zingeving. Wie ben ik en wat kom ik hier doen? Ze voelen zich niet thuis in de ‘ratrace’ van deze wereld. Kinderen en jongeren van nu hebben meer behoefte aan inspirators en coaches dan aan ‘ínstructeurs’ die hun precies vertellen hoe het moet. De antwoorden zitten namelijk in henzelf. Wij hoeven ze alleen maar te helpen die antwoorden te vinden.

Mijn werkwijze is dan ook positief. Ik kijk altijd naar mogelijkheden en niet naar tekorten of stoornissen. Wat is er nu nodig om weer een stap verder te komen in je ontwikkeling? Ook aan ouders geef ik inzichten en handvatten om het zelfvertrouwen en de veerkracht van hun kind en die van henzelf te versterken. Opvoeden is namelijk vooral voorleven. En alles begint bij bewustwording. Hoe eerder iemand weer positief over zichzelf kan denken en meer (emotioneel) bewustzijn ontwikkelt, des te rooskleuriger en hoopvoller ziet de wereld er weer voor hem of haar uit!

Geluk ontstaat van Binnen naar Buiten en niet andersom.

Mijn levensmotto is en blijft: BE the change you want to see in the world … en je omgeving verandert vaak met je mee.