Het is afgelopen. De musical is voorbij, er is op school geslapen. Er zijn afscheidswoorden gesproken, jaarboeken uitgedeeld, en ze zijn door de rest van de school uitgezwaaid. Het is klaar.
En hoezeer je er ook naar uitkeek om deze school achter je te laten, dit niemandsland is niet leuk. De groepsapp van groep 8 piept onafgebroken. Allemaal berichtjes over hoeveel iedereen elkaar gaat missen. Nee, dat helpt enorm! Gisteren waren er al zoveel tranen, vanochtend nog veel meer. Niet alleen bij de mama’s hoor. Ook bij jongens en meiden, die zich realiseren: zo wordt het nooit meer!
Ik ben 43. Ik weet inmiddels… zo wordt het wel weer. Maar dan met andere mensen. Op andere manieren en op andere plekken. Want ik heb al zoveel keren afscheid genomen. Ik heb al zoveel vriendschappen gesloten, in beide betekenissen van het woord. Ik heb studies gedaan, steden veroverd en ook weer achter me gelaten. En ik heb ook mijn levensgezel gevonden, en voel me nooit meer echt alleen.
Maar ja, hij is elf. En zijn lijf weet het nog niet. Dat er weer nieuwe vrienden komen. En dat de vriendschappen van nu misschien van vorm veranderen en toch kunnen blijven. En het liefst zou ik willen dat dit verdriet niet nodig is. Dat ik het weg kan nemen. Met een toverstokje.
Als coach kan ik uitstekend met pijn en verdriet uit de voeten. Ik heb namelijk toverstokjes. Ik weet hoe je brein pijn uit het verleden vast weet te houden. Zorgt dat het steeds weer terug komt en als het ware een gewoonte wordt. Mijn werk is mensen helpen die gewoonten van het brein te doorbreken.
Maar dat gaat over oude pijn en oude gewoontes, die niet in het hier-en-nu horen. Maar soms is verdriet wel gewoon hier-en-nu-verdriet. Niet een gewoonte van het brein, maar gewoon omdat het nu niet leuk is. Omdat je nu iets mist, iets kwijtraakt, iets verliest dat je liever zou houden. En dan zijn toverstokjes niet zinnig. Dan heeft het geen zin om af te leiden, te doen alsof het verdriet er niet is. Dan leer ik mijn kind om weg te stoppen, te verdoven, te doen alsof. Dat wil ik ook niet.
En ik denk aan de filmpjes van Brene Brown, die me zo geïnspireerd hebben. Dit gaat over kwetsbaarheid. Kwetsbaarheid is ook: kunnen verduren wat er is, zonder het weg te hoeven toveren.
En dus zit ik hier beneden en hij op zolder. En ga ik niet alle toeters en bellen uit de kast halen om hem te vermaken en af te leiden. En ik ga ook niet alle toeters en bellen uit de kast halen om mijn eigen verdriet, om zijn verdriet weg te toveren. It sucks! Het wordt nu even nooit meer zoals het was. En morgen zien we wel weer verder.
Cathelijne is schrijver, moeder, trainer en coach. Ze werkt bij trainingsinstituut De Eerste Verdieping en bij het ADHD-centrum Nederland.
Waarom afscheid nemen zo lastig is
Afscheid nemen hoort bij het leven, maar dat maakt het niet minder ingrijpend. Elk afscheid, groot of klein, vraagt tijd om te verwerken en een nieuwe plek te geven. Door bewust bij het afscheid stil te staan, wordt de overgang naar iets nieuws vaak makkelijker. Lees meer PSC Magazine 2015 columns over dit thema, en verdiep je in de achtergrond via Wikipedia over afscheid.
