Door: Anne-Marie Wegh
Maar weinig mensen zullen bij het zoeken naar een goede coach of therapeut denken aan Jezus van Nazareth. Toch is dat wat hij in wezen was: een geestelijk genezer, en zijn leringen kunnen ook nu nog cliënten en hun begeleiders inspireren op het gebied van persoonlijke groei en heelwording.
Steeds meer groeit het besef dat veel Bijbelverhalen niet letterlijk genomen moeten worden, maar geschreven zijn in beeldtaal. Jezus, die over water liep bijvoorbeeld, is een metafoor voor zijn meesterschap over zijn gevoelsleven. De centrale boodschap van Jezus was hoe wij het Koninkrijk van God kunnen verwezenlijken. Dit was volgens hem niet een bepaalde plek op aarde of in de hemel (hier of daar), maar bevond zich in ons.
En men zal niet zeggen: Zie hier of zie daar, want, zie, het Koninkrijk van God is binnen in u. (Lucas 17:21)
Jezus was een verlicht mens en hij wilde ons leren hoe ook wij de dualiteit kunnen overstijgen en de eenheid met God kunnen ervaren. Dit is een weg die met name in het teken staat van heling. Onze innerlijke verwondingen genezen en worden weer heel als een kind. Een van Jezus’ gevleugelde uitspraken is:
Als u zich niet verandert en wordt als de kinderen, zult u het Koninkrijk der hemelen beslist niet binnengaan. (Matt. 18:3)
Het woord heilig is etymologisch verwant aan heel. Een heilig mens is in wezen een geheeld mens. We lezen in evangeliën over een scala aan kwalen die door Jezus worden genezen, waarbij het opvalt dat het allemaal chronische aandoeningen zijn: verlamming, blindheid, doofheid, etc. De diepere (werkelijke) betekenis van deze verhalen wordt duidelijk als we de lichamelijke ziektes en invaliditeit vertalen naar het geestelijke vlak. Een geestelijke verlamming bijvoorbeeld: vastzitten, niet meer weten waar naartoe. Geestelijke doofheid: niet willen luisteren, de stem van je hart niet kunnen horen, et cetera. In mijn boek Ecce Homo onderbouw ik deze stelling.
Geestelijke genezing
Waarom zou Jezus een geestelijke genezing zo belangrijk vinden? Als we onze verwondingen fysiek gemaakt zouden zien op ons lichaam, zouden we diep geschokt zijn. Wijzelf, maar ook iedereen om ons heen: vol met striemen, blauwe plekken en littekens. Door al deze oude pijn die we met ons meedragen, zijn we in onszelf gekeerd. Als een gewond dier, onze wonden likkend, onze kwetsbaarheid verbergend voor de buitenwereld. Dit is de staat waarin God ons aantreft. Wij zien of horen Hem niet. Het huilen van het gewonde kind in ons overstemt alles. De muur die we hebben opgebouwd om onszelf te beschermen tegen de buitenwereld houdt ook God buiten. Wij roepen Hem en zijn teleurgesteld dat we geen teken ontvangen, maar we zijn zelf degenen die de deur van ons hart hebben geblokkeerd.
De talloze genezingen die Jezus verricht in de evangeliën mogen we zien als voorbeelden van hoe God ons wil helpen te helen en daardoor dichter bij Hem te komen. Na veel van Jezus’ wonderen volgt de genezen man of vrouw hem daarna op zijn weg. Dat is geen toeval. De weg naar God en genezing zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. God kan ons echter alleen helpen om weer heel te worden als wij daarvoor openstaan. Jezus zegt dit onomwonden in het evangelie van Mattheüs. Een citaat waarin tevens doorschemert dat de genezingen van Jezus op het geestelijke vlak waren:
Want het hart van dit volk is vet geworden, en zij hebben met de oren slecht gehoord, en hun ogen hebben zij dichtgedaan, opdat zij niet op enig moment met de ogen zouden zien en met de oren horen en met het hart begrijpen, en zij zich zouden bekeren en Ik hen zou genezen. (Matt. 13:15)
De genezing van een blindgeborene
Laten we eens een wonderbaarlijke genezing en de werkelijke betekenis ervan nader bekijken. In het evangelie van Johannes lezen we over een blindgeboren man die Jezus weer laat zien (Joh 9:1-7). In het voorbijgaan zag Hij iemand die blind was van de geboorte af. Zijn discipelen vroegen Hem: Rabbi, wie heeft er gezondigd, hij of zijn ouders, dat hij blind geboren zou worden? Jezus antwoordde: Hij heeft niet gezondigd en zijn ouders ook niet, maar dit is gebeurd, opdat de werken van God in hem geopenbaard zouden worden. Nadat Hij dit gezegd had, spuwde Hij op de grond, maakte slijk met het speeksel en streek het slijk op de ogen van de blinde, en Hij zei tegen hem: Ga heen, was u in het badwater Siloam (wat vertaald wordt met: Uitgezonden). Hij dan ging weg en waste zich en kwam ziende terug.
Mensen die in medisch opzicht prima kunnen zien, kunnen toch volgens de Bijbelse normen blind zijn als zij in spiritueel opzicht nog in een staat van duisternis en onwetendheid verkeren. Blindheid is dan Gods aanwezigheid ontkennen en in plaats daarvan gericht zijn op de materie.
In die tijd geloofde men dat ziektes het gevolg waren van zondigen. Een straf van God. Maar hoe zit dat dan bij iemand die al vanaf zijn geboorte blind is, vragen de leerlingen van Jezus zich af. Komt dat misschien omdat zijn ouders hebben gezondigd? Het antwoord van Jezus is raadselachtig als je de blindheid letterlijk neemt: dit is gebeurd, opdat de werken van God in hem geopenbaard zouden worden. Is de man blind omdat hij als proefkonijn dient voor Jezus?
Modder
Jezus doelt met zijn woorden op een spirituele blindheid: de man kan het licht van God niet zien, omdat Hij Zijn werk nog niet in hem heeft gedaan. Dat werk gaat Jezus nu verrichten, zegt hij, en hij voegt meteen de daad bij het woord. Hij spuwt op de grond, maakt modder met het speeksel en strijkt dit op de ogen van de blinde. Daarna stuurt hij hem weg naar het bad van Siloam om zijn ogen uit te wassen. Er zit een aantal merkwaardigheden aan deze gang van zaken.
Waarom heeft Jezus, als vertegenwoordiger van God op aarde, modder nodig om de blinde te genezen? En hoe moet de man de weg vinden naar Siloam, nog steeds blind en ook nog eens met zijn ogen vol slijk? Als we de blindheid nemen als figuurlijk en de modder afwassen als symbolisch, wordt het een stuk logischer en duidelijker. Jezus, die zijn speeksel vermengt met zand, geeft een beeld van het aardse dat wordt vermengd met het Goddelijke.
Met het badwater van Siloam wast de blinde de modder (het aardse) van zijn ogen. Hij wordt gezuiverd van zijn gehechtheid aan materiële zaken en zijn ogen gaan open voor het spirituele. Siloam betekent uitgezonden, zegt Johannes (vers 7). De naam stamt af van het Hebreeuwse werkwoord shalah, dat inderdaad uitzenden betekent. Dit kan van toepassing zijn op een stromende waterbron, maar shalah betekent ook uitzenden, wegzenden in de zin van loslaten. Daarom wordt de blinde door Jezus naar Siloam gestuurd: hij moet de materie en zijn oude, beperkte zienswijze loslaten.
Blindgeboren
Het is goed om je bij de wonderverhalen in de Bijbel te blijven realiseren dat deze ook over ons gaan. Wij zijn allen blindgeboren totdat we spiritueel ontwaken. Vragen die je jezelf zou kunnen stellen zijn: welke vastgeroeste overtuigingen zou ik kunnen loslaten? Heb ik mij beelden gevormd van God die mijn groeiproces misschien in de weg zitten? Op welke gebieden zou ik nog wat meer kunnen onthechten? Gebruik ik mijn spiritualiteit om indruk te maken op anderen? Voel ik mij beter dan een ander die zich niet met God bezighoudt? Doe ik mij anders voor dan ik me voel? De antwoorden hierop vragen om een groot zelfinzicht, een belangrijke voorwaarde om een ziener te worden.
Want u zegt: Ik ben rijk en steeds rijker geworden en heb aan niets gebrek, maar u weet niet dat juist u ellendig, beklagenswaardig, arm, blind en naakt bent. Ik raad u aan dat u van Mij goud koopt, gelouterd door het vuur, opdat u rijk wordt, en witte kleren, opdat u bekleed bent en de schande van uw naaktheid niet openbaar wordt. En zalf uw ogen met ogenzalf, opdat u zult kunnen zien. (Openb. 3:17-20)
De rol van de begeleider
Een geestelijke crisis is bij een cliënt vaak het begin van spirituele bewustwording en groei. Dat is de winst die men noemt als men terugkijkt op een donkere periode. In een spiritueel ontwaken kan de coach of therapeut een belangrijke begeleidende rol spelen. Bijvoorbeeld door het onderwerp bespreekbaar te maken en tips te geven. Alle religies en spirituele tradities kunnen in principe ondersteunend werken in een proces van heling. Ik merk echter dat men vaak aangenaam verrast is dat ook onze christelijke wortels een bron kunnen zijn van voeding en groei!
Anne-Marie Wegh is auteur van Ecce Homo, de beeldtaal van de Bijbel, en Kundalini Ontwaken. Voor meer informatie www.anne-marie.eu.
Heling vanuit christelijk perspectief
Heling wordt binnen het christendom vaak gezien als een samenspel van lichaam, geest en geloof. Gebed en rituelen worden ingezet als vorm van heling naast reguliere zorg. Lees meer PSC Magazine 2015 artikelen over dit thema, en verdiep je in de achtergrond via Wikipedia over religieuze heling.
