Welke taal spreek jij? Die vraag staat centraal in de workshop Keep It Simple Stupid van Jan Dijkgraaf. Welke taal spreek jij als professional, en begrijpt je patiënt of cliënt je eigenlijk wel?
Welke taal spreek jij als hulpverlener?
Door bewust na te denken over welke taal spreek jij dagelijks gebruikt, voorkom je dat waardevolle informatie verloren gaat. Meer over heldere communicatie is te vinden op Wikipedia over begrijpelijke taal. Benieuwd naar meer verhalen uit dit magazine? Bekijk dan het PSC Magazine 2015 overzicht.
Waarom zou je het makkelijk doen als het ook moeilijk kan? Dat lijkt soms het motto van mensen, die in hun werk te maken hebben met minder ‘deskundige’ patiënten/cliënten/klanten. Dat is zonde, want zo gaat waardevolle informatie verloren. In de workshop ‘Keep It Simple Stupid’ tracht professioneel buttkicker Jan Dijkgraaf de bovenliggende partij van de berg te laten komen.
“Het is zo makkelijk om tijdens gesprekken met mensen die hebben doorgeleerd voor een ander vak, of helemaal niet hebben doorgeleerd, in je eigen jargon te spreken. Je hoeft er niet eens moeite voor te doen; de klanken komen als vanzelf je keel uit. En natuurlijk heb je geleerd om bij je toehoorder regelmatig te checken of dat wat je zegt, ook aankomt. Op de vraag ‘Begrijpt u wat ik zei?’ krijg je ook steevast een bevestigend antwoord. Dat die ‘Ja’ eigenlijk gewoon ‘Nee, ik snap er niets van!’ betekent? Dat kun je toch niet rúiken?” zegt hij.
De echte kunst van het klantgericht praten (en schrijven én luisteren) is, dat je je verplaatst in de persoon aan de andere kant van de tafel en je het jargon van die persoon eigen maakt. Dijkgraaf: “Omdat je met vakgenoten altijd in je eigen taaltje spreekt en die dat ook begrijpen, denk je dat jij ‘normaal’ bent. Nou, dat ben je niet. Althans, je pretendeert maar lekker dat je dat niet bent. Met de KISS-methode kun je net zo normaal worden als die persoon tegenover je. En ga je woorden gebruiken die die persoon tegenover je echt begrijpt. Maar dan ook echt. En zinnen, die die persoon snapt.”
Jan Dijkgraaf heeft als journalist, hoofdredacteur en schrijver van onder meer (zelf)managementboeken een ruime ervaring in het in klare taal verpakken van de boodschap. In de KISS-workshop wordt dan ook niet geknuffeld. Hij neemt de deelnemers mee langs de voetangels en klemmen van hun gedrag en laat ze oefenen in het gebruik van taal die iedereen kan begrijpen. “Ik geloof niet in een mooi praatje voor een zaal en dat iedereen dan zegt ‘Ja, hij heeft wel een punt.’ En dat ze dan daarna weer overgaan tot de orde van hun dag. Als ik mensen in een workshop heb gehad, wil ik dat ze in staat zijn de volgende dag op hun werk minimaal drie dingen meteen toe te passen. Dingen die aanvankelijk misschien wat ongemakkelijk voelen, maar die merkbaar leiden tot betere verhoudingen.”
Een van Dijkgraafs stokpaardjes is dat wij Nederlanders te aardig zijn geworden. “Wij zijn per definitie meelevend tot op het bot. We durven amper nog ‘Nee’ te zeggen en zijn geneigd heel erg mee te gaan met de vermeende ellende van anderen. Als dat terecht en nodig is, is dat terecht en nodig. Maar als het onterecht en onnodig is, wie houden we dan voor de gek? De manier om zo’n knuffelcultuur te herkennen is: zie je verhullend taalgebruik? Mijn workshop is er ook op gericht daar met onmiddellijke ingang een eind aan te maken. Ze zeggen altijd dat vrouwen van duidelijkheid houden, toch? Nou, laten we ze dat dan geven. En mannen ook!”
Jan Dijkgraaf geeft op de zaterdag van de PSC-dagen de workshop Klare Taal. Jan Dijkgraaf (1962, Rotterdam) is schrijver van (zelf)managementboeken, spreker, coach en columnist. Hij was in een eerder leven onder meer hoofdredacteur van Metro, Management Team en HP/De Tijd.
