Interview met Marian Mudder

De meesten van ons kennen Marian Mudder van televisie en theater. Naast haar acteerwerk is ze ook auteur van een aantal romans. Wat maar weinig mensen weten is dat Marian coach is, mindfulness-trainer en EFT-behandelaar. In 2017 verscheen haar eerste autobiografische boek Sofasessies, hoe therapie mij niet heeft geholpen en vooral waarom niet. In dit boek neemt ze de lezer mee op haar jarenlange tocht langs verschillende therapeuten, workshops en zelfhulpboeken.

Begin dit jaar verscheen het boek Wat ik eerder had willen weten. Dit boek gaat over angst en hoe ervan af te komen. Het boek gaat over (weer) in contact komen met wie je werkelijk bent.

Omscholing

‘Meer dan 10 jaar geleden heb ik me laten omscholen tot coach. Ik voelde me niet meer zo happy in mijn carrière als actrice en ging naar een coach. Door de gesprekken die ik had, ontstond het idee me om te scholen. Ik heb verschillende opleidingen gedaan, maar kwam er daarna al vrij snel achter dat ik met mijn cliënten tegen dezelfde dingen aanliep als waar ik zelf tegen aan was gelopen, namelijk dat ik ze niet écht kon helpen. Dat vond ik zelf in ieder geval. Met alleen praten los je heel veel dingen niet op.

Toen kwam ik in aanraking met EFT (Emotional Freedom Techniques). Ik deed een aantal sessies en dat werkte ontzettend goed bij mij, ik merkte zo snel verandering op. Dingen waar ik al heel mijn volwassen leven mee worstelde, waren weg.

Toen ben ik zelf de EFT-opleiding gaan doen met de gedachte dat ik hiermee iets in handen zou hebben waarmee ik mensen echt kan helpen.’

Busje

‘Tijdens de EFT-opleiding deed ik ook een toneelvoorstelling. Tijdens een tournee zit je heel veel in een busje je helemaal te pletter te vervelen (ze lacht uitbundig). En omdat er zoveel veranderd was in een heel korte tijd, ging ik in mijn gedachten na wat ik allemaal gedaan had aan therapie, workshops en God-mag-weten-wat-nog-meer. Wat betekende dat eigenlijk allemaal voor me? Een half jaar heb ik hierover na zitten denken in dat busje. Ik vroeg mijn medespelers of ze mijn verhaal zouden willen lezen en dat wilden ze wel. Dat was het laatste zetje dat ik nodig had en ik besloot een boek te gaan schrijven en er ook meteen een voorstelling van te maken. Zo is Sofasessies ontstaan. In een busje op tournee.

Het boek en de voorstelling Sofasessies hebben enorm veel reacties opgeleverd. Mensen vroegen: “Het gaat zo goed met je nu en je hebt nergens meer last van, maar hoe dan?” Dat kon ik natuurlijk niet zomaar in 5 minuten uitleggen. Ik kon wel zeggen: je moet EFT gaan doen, maar het gaat ook om bewustzijnsontwikkeling. En zo ontstond al snel de gedachte: hier moet ik ook een boek over schrijven.

Het schrijven van dit boek duurde aanzienlijk langer dan het schrijven van Sofasessies. Ik had het materiaal vrij snel bij elkaar en ik wist precies wat ik wilde vertellen, maar het was een enorme zoektocht om het zo te schrijven dat het ook binnen zou komen bij de lezer. Uiteindelijk is dit het boek Wat ik eerder had willen weten. Over angst, zelfliefde en acceptatie geworden.’

Rem

‘Ik ben er pas heel laat achter gekomen, dat ik een gegeneraliseerde angststoornis had. Dat betekent dat ik altijd overal een beetje bang voor was. Ik deed uiteindelijk wel veel, maar ik had voortdurend mijn voet op de rem, bij alles wat ik deed. Ik had 1 voet op het gaspedaal en de andere voet op het rempedaal. Daar was ik me heel erg van bewust. Ik wist dat dit zo niet hoefde, al op jonge leeftijd. Dat uitte zich in enorme onzekerheid. Heel veel mensen ervaren onzekerheid als vanzelfsprekend. Maar dat is helemaal niet nodig. Dat vond ik heel interessant om uit te leggen in mijn boek. We worden door onze opvoeding en door de samenleving waarin we leven, geconditioneerd om op een bepaalde manier over onszelf te denken. Die manier is niet altijd goed voor ons.’

Nee

‘Tijdens onze opvoeding krijgen we te maken met heel veel ‘pas op’, ‘kijk uit’, ‘nee dat mag niet’. Dat wordt met alle liefde gezegd, maar het heeft wel negatieve invloed. Een klein kind maakt geen onderscheid tussen zichzelf en zijn omgeving en betrekt alles op zichzelf.

Ik heb wel eens gehoord dat kinderen op hun zeventiende al wel 17 miljoen keer ‘nee’ hebben gehoord. Door deze negatieve aandacht kunnen kinderen gaan denken dat ze een probleem zijn. Ze gaan denken dat ze een ‘nee’ zijn. Dit gebeurt zelfs bij een redelijk normale opvoeding. Ik laat mishandeling en dergelijke nu even buiten beschouwing.

Op school hebben we vaak met hetzelfde mechanisme te maken. Daar word je ook voortdurend gewezen op dat wat je fout doet. Je wordt gecorrigeerd. Voortdurend word je gemodelleerd.’

Routeplanner

‘Naast onze opvoeding staat dat we van nature bij de groep willen horen. Dat is iets dat uit de oertijd stamt. Wanneer je eigenheid niet wordt gewaardeerd en er veel druk ligt op dat je zo moet zijn als de anderen, ga je naar anderen kijken voor waardering. Dat worden condioneringen. Dan leer je je te gedragen. Heel vaak is dat niet wat bij je past. Je eigenheid kan daardoor heel erg in de knel komen en daar kunnen problemen uit voortkomen. Daar kunnen mensen heel ongelukkig van worden. Het heeft gevolgen voor je partnerkeuze, het werk dat je doet. Zijn de keuzes die je maakt echt mijn keuzes of zijn het keuzes die bijvoorbeeld mijn ouders blij maken? Dat zijn belangrijke dingen om je af te vragen en dat wordt ons niet geleerd. Dat is iets waar je naar op zoek moet, wanneer je je niet lekker voelt.

Ik heb dus eigenlijk een boek willen schrijven, dat ik letterlijk eerder had willen lezen. Ik had dit op school willen leren. Ik had eerder willen leren hoe je op een gezonde en voedende manier met jezelf om moet gaan. En hoe belangrijk het is om jezelf te vinden, om je eigen stem te vinden en naar welke stem je moet luisteren. Het is een boek dat heel veel dingen aanstipt. Je zou over ieder hoofdstuk een heel boek kunnen schrijven. Ik heb een soort routeplanner willen maken voor wat er ongeveer gebeurt, wanneer je het pad van bewustzijnsontwikkeling opgaat.’

Bewustzijnsontwikkeling

‘Wanneer je eenmaal begint aan bewustzijnsontwikkeling, ben je nooit klaar. Misschien kan het zijn dat sommige mensen op een gegeven moment verlicht zijn, maar zelf ben ik nog niet zover. Ik heb geen last meer van mijn angststoornis en ik heb geen last meer van mijn milde depressie. Ik kan nu de dingen doen zonder dat ik mezelf onder druk moet zetten of alles onder hoogspanning moet doen. Ik kan nu ontspannen leven en de dingen doen die ik graag wil doen. En daar ook plezier aan beleven. Dat is een enorm verschil. Ik heb natuurlijk nog wel last van mijn ego (ze lacht weer uitbundig).

Als voorbeeld mijn acteercarrière. Daar heb ik, als ik heel eerlijk ben, heel weinig plezier aan beleefd, omdat ik altijd chronisch gestrest was. Wanneer je constant gestrest bent, is het leven gewoon niet zo leuk.’

Voelen

‘Ik ben 1 keer echt zwaar depressief geweest. Ik had toen al heel veel therapieën, workshops en cursussen gedaan, maar was niet verlost van mijn milde depressie; gelukkig had ik er natuurlijk wel wat van opgestoken: ik was tot inzichten gekomen en begreep processen. De start van de zware depressie was een heftige gebeurtenis. Het ging op dat moment over mijn liefdesleven dat zich kenmerkte door drama en liefdesverdriet en ik dacht: dit moet stoppen en het stopt alleen maar als ik erin duik, als ik dit uitziek. Ik was er heel goed in om mijn verdriet toe te dekken met weer een nieuwe liefde of met heel leuk werk. Ik was eigenlijk heel goed in een heel leuk leven bouwen voor mezelf om zo minder last te hebben van mijn eenzaamheid en verdriet.

Maar op dat moment dacht ik: nu moet ik het konijnenhol in. Ik heb me er toen letterlijk aan overgegeven, aan het verdriet. Dat was de eerste keer in mijn leven, denk ik, dat ik echt ben gaan voelen en niet in de reactie ben gegaan. Ik ben niet boos geworden en niet in de slachtofferrol gestapt, maar gewoon gaan voelen. Die depressieve periode heeft best lang geduurd, zo’n 2 jaar.’

Pijn en lijden

‘Ons systeem is van nature pijn vermijdend en dat kan ervoor zorgen dat we lijden. Om van pijn af te komen moet je naar de pijn toe. Het is onderdeel van dat bewustzijnsproces om dit te weten. Je kunt alleen bewust naar de pijn toe, wanneer je een bepaald bewustzijn hebt over de pijn die je hebt. Heel veel mensen hebben pijn zonder dat ze er zich van bewust zijn. Dus bewustzijnsontwikkeling is heel belangrijk bij heling.

Lijden doe je door te blijven denken aan wat je is overkomen, lijden ontstaat als je de pijn wegduwt, terwijl, als je de pijn van de afwijzing voelt en daar heel dichtbij bent met je bewustzijn, de pijn juist veel sneller weggaat. Lijden zit hem ook in een ander de schuld geven. Dan hoef je het zelf niet op te lossen en leg je het probleem bij een ander. Dan stel je de ander verantwoordelijk voor jouw gevoel en jouw pijn.

Bewustzijnsontwikkeling gaat erover dat je kijkt naar je eigen pijn en daar zelf verantwoordelijkheid voor neemt, en er dus ook zelf iets aan doet.

Heel vaak doet de ander jou geen pijn, maar raakt hij alleen pijn aan die er al is. En dat gaat over trauma. Bij trauma denken we heel vaak aan heel grote gebeurtenissen. Maar een trauma kan ook ontstaan, wanneer je je niet gezien of gehoord voelde door je ouders in je jeugd, of wanneer je niet hebt gekregen wat je nodig had. En wanneer je dan later iemand tegenkomt die hetzelfde gedrag vertoont, kun je daar enorm in getriggerd worden. Dan geef je die ander de schuld. Maar het is pijn die in jou zit, waar je zelf naar moet kijken en waarmee je zelf moet dealen.’

Praten en denken

‘Mijn ervaring en overtuiging is dat praten als therapie niet altijd helpt. Als het echt gaat over structurele problemen, gaat het altijd over trauma. Kleine of grote trauma’s. Heel kleine dingen in je leven kunnen voor grote problemen zorgen later in je leven.

Veel mensen die bij mij terechtkomen, hebben heel lang praattherapie gevolgd. Die mensen zijn zo gewend om te denken over hun denken, en denken dat ze daar de oplossing vinden. Dat is voor mij natuurlijk heel herkenbaar. Maar daar vind je de oplossing niet. De oplossing zit hem in het bewust worden, bewust zijn en in voelen, naar je lijf gaan.

In mijn boek schrijf ik, dat denken de meest geaccepteerde verslaving is in deze samenleving. Dat zou meer aandacht moeten krijgen. Ik denk namelijk dat veel therapeuten ook verslaafd zijn aan denken. Ik ben van mening dat je als therapeut heel actief bezig moet zijn met je eigen bewustzijnsontwikkeling. Je kunt een ander uiteindelijk niet verder helpen, dan dat je zelf gekomen bent. Eenvoudigweg omdat je dan het bewustzijn mist om te snappen wat er nog meer te halen valt. Wat er nog meer op te lossen is.

We leven in een buitengewoon door angst gedreven maatschappij wat zeer traumatiserend is. Er is ontzettend veel winst te behalen door mensen zich daarvan bewust te maken, door mensen onafhankelijk te maken en in contact te laten komen met hun eigen kracht door mensen in contact te brengen met hun hart en met zichzelf om vandaaruit te beslissen wat goed is voor henzelf en voor de ander.

Mensen vergeten zichzelf vaak. Dat wordt ook enorm aangemoedigd in onze samenleving. ‘Ze zet zich altijd in voor anderen.’ Ja, dat is prachtig, maar dat kan alleen maar wanneer je jezelf niet vergeet. Anders put het je uit en ben je bezig iets goed te doen voor de ander omdat je jezelf eigenlijk niet goed genoeg vindt. Dat is geen fijn leven. Het is fantastisch je voor anderen in te zetten, maar je moet er ook voor jezelf kunnen zijn en dat geldt ook voor therapeuten.’

Emotionele voorlichting

‘Ik pleit voor het vak emotionele voorlichting op school. Wat we onze kinderen kunnen leren is hoe je omgaat met negatieve emoties. Het gaat om het principe van het overlevingsmechanisme dat ons doet vechten, vluchten of bevriezen. In onze samenleving bevriezen we vaak, verstarren we. Dan gaan we ons proberen aan te passen aan de ander. Dat principe kun je kinderen leren. Dan gaan ze dit herkennen in zichzelf en bij anderen. En zo kunnen ze leren compassie te hebben. Compassie voor zichzelf en mild te zijn voor de ander.

En je kunt kinderen ook EFT leren, omdat het iets is dat ze bij zichzelf kunnen doen. Met EFT hebben kinderen een tool in handen om zichzelf te reguleren.

Een van de grootste problemen is dat wij in onze samenleving niet leren hoe we stress moeten ontladen. Wanneer een kind iets naars meemaakt, gaat het over ‘schouders eronder’, ‘niet zeuren maar kleuren’. Hoe sneller we verder gaan na een moeilijke gebeurtenis, des te meer waardering we krijgen. Dat is de wereld op zijn kop. Wanneer je iets heftigs meemaakt, moet je dat kunnen ontladen. Dieren doen dat ook. Als die worden aangevallen door een dier en het overleven, staan ze daarna heel hard te trillen. Daarna lopen ze door alsof er niets gebeurd is. Dat kunnen wij ook doen, maar wij weten helemaal niet dat dat kan, want het is ons afgeleerd. Ons natuurlijke systeem is door onze cultuur verstoord.

Kinderen zijn nog zo eigen en er valt zo ontzettend veel te halen als je kinderen leert met stress en negatieve emoties om te gaan. Dan krijg je heel andere mensen. Je geeft kinderen een veel betere start om het leven aan te kunnen gaan. Het worden sterkere mensen, die veel meer kunnen zijn voor zichzelf en de ander. Zij hebben meer oog voor het grotere geheel.’

Verhaal

‘Voor mij komt alles nu een beetje bij elkaar. Alles wat ik al kon, voor de camera staan, voor een publiek staan, komt samen met dit wat ik graag wil vertellen. Daar word ik erg gelukkig van. Alles uit mijn verleden en alles wat ik gedaan heb, vallen nu samen.

Op een bepaalde manier ben ik iets heel anders gaan doen, maar op een bepaalde manier ook doe ik hetzelfde: als acteur vertel je ook verhalen. Alleen is mijn verhaal nu veranderd.’