Als therapeut zijn we gewend om anderen door nare periodes heen te begeleiden. We geloven in de kracht van empathie. Dat het bieden van een veilige plek om hun diepste angsten en hopeloosheid te delen een voorwaarde is voor een helpend en helend proces om vervolgens ruimte te laten ontstaan voor een stijgende lijn in emotioneel welbevinden. Die stijgende lijn is nodig om weer vertrouwen te krijgen in zichzelf. De spiraal gaat omhoog en tijdens dit proces mogen wij naast ze lopen. Net zolang tot ze die zelf voort kunnen zetten.
Wat ik me nu realiseer, is dat dit verloop van het proces ook voor ons van belang is.
Dit is het verhaal van een cliënt, ik noem haar hier Hanna, die vergevorderde plannen had om suïcide te plegen. Dit durfde ze pas tijdens de derde sessie te vertellen. Dat ik onderdeel was van haar plan: “Een keer in mijn leven mijn hele verhaal vertellen aan iemand die écht luistert.” De datum. Het hoe en het wanneer had ze geregeld als ook het afronden van haar verplichtingen.
En dat is dan het moment dat we het suïcideprotocol in werking moeten stellen. Door goed te luisteren en haar autonomie te bewaken mocht ik toch contact opnemen met een eerstelijnshulpverlener. Stapje voor stapje kreeg ik van haar meer ruimte om haar te ondersteunen in de zoektocht naar passende hulp. Stapje voor stapje kon ik haar wantrouwen naar de buitenwereld – en specifiek de hulpverlening – wat verminderen.
Wat volgde waren weken van grote inspanning, van voorzichtigheid, veel praten tijdens maar ook overleggen buiten de reguliere afspraken om en zorgvuldig een verslag samenstellen voor de doorverwijzing. Alles om haar huisarts te overtuigen van de urgentie. Dat overtuigen bleek nodig en bevestigde de realiteit van haar wantrouwen. En toch lukte het. De huisarts schreef de doorverwijzing en de ggz zag de urgentie. Een week later kon ze langskomen voor een kennismaking.
Ik was opgelucht dat ze nu op de juiste plek terechtkwam. We hebben samen nog gekeken naar wat ze mogelijk kon verwachten bij de kennismaking daar. Haar suïcideplannen waren niet weg, maar ze was bereid om dit een kans te geven.
Maar toen begon het wachten. En dit wachten duurt voort. Ik hoor niets meer over Hanna’s behandeling, haar voortgang of haar welzijn. Geen follow up van de ggz. Geen vragen, niks.
Autonomie van een cliënt is een hoog goed. Het is aan haar of ze dit deelt. Dus ik zal zelf niet actief op zoek gaan naar contact met haar of met de andere hulpverlening.
En toch merk ik bij mezelf een frustratie naar de ggz toe. Niet per se als therapeut, maar als mens. En of dit terecht is, weet ik niet. Zouden ze contact moeten opnemen? Kun je verwachten dat ze je op de hoogte stellen van het verloop? Daar kun je over discussiëren, maar het gevoel van onaf blijft. Alsof je het laatste stukje van een puzzel van 5000 stukjes mist.
